Ból pięty u dzieci (Sever) – kiedy spokój wystarczy, a kiedy terapia
Ból pięty u dzieci w wieku 8–14 lat, szczególnie aktywnych sportowo, najczęściej ma związek z tzw. chorobą Sever’a — przeciążeniowym zapaleniem guzowatości piętowej w miejscu przyczepu ścięgna Achillesa. Choć nazwa może brzmieć groźnie, w większości przypadków jest to przemijająca reakcja tkanek na szybki wzrost i intensywną aktywność.
Kluczowe pytanie: kiedy wystarczy przerwa i ograniczenie obciążeń, a kiedy potrzebna jest konsultacja i terapia fizjoterapeutyczna?
Co wywołuje ból pięty u dzieci?
- szybszy wzrost kości piętowej niż mięśni i ścięgien,
- zwiększone napięcie ścięgna Achillesa i pociąganie przyczepu w okolicy pięty,
- lokalny stan zapalny i ból podczas aktywności.
Najczęstsze czynniki ryzyka:
- dynamiczne sporty (piłka nożna, lekkoatletyka),
- gwałtowny skok wzrostowy,
- ćwiczenia na twardym podłożu (hala, asfalt),
- słaba amortyzacja obuwia.
Objawy choroby Sever’a
- ból pięty podczas biegania i skakania,
- tkliwość przy ściśnięciu pięty z boków,
- ból po treningu lub pod koniec dnia,
- czasem niewielka opuchlizna,
- poranna sztywność,
- niechęć do biegania, utykanie.
Ból może obejmować jedną lub obie pięty.
Kiedy wystarczy spokój i zmniejszenie obciążeń?
Odpoczynek i modyfikacja aktywności często wystarczą, gdy:
- ból pojawia się tylko po intensywnym treningu i ustępuje po kilku dniach odpoczynku,
- dziecko chodzi bez utykania,
- ból jest łagodny (1–3/10),
- objawy trwają krócej niż około 2 tygodnie.
Co warto zrobić w tym czasie:
- ograniczyć skakanie i sprinty,
- skrócić czas treningów i zmniejszyć intensywność,
- wybrać obuwie z lepszą amortyzacją,
- wprowadzić lekkie ćwiczenia rozciągające i poprawiające ruchomość łydki,
- stosować delikatne techniki rozluźniające łydkę (stretch, masaż).
Najważniejsze: nie zmuszać dziecka do „przebiegnięcia przez ból” — to zwiększa ryzyko przedłużenia dolegliwości.
Kiedy potrzebna jest fizjoterapia?
Skonsultuj się z fizjoterapeutą, gdy:
- ból utrzymuje się ponad 2–3 tygodnie,
- dziecko utyka podczas chodzenia,
- ból jest obustronny i narastający,
- pięta boli nawet przy lekkiej aktywności,
- występują ograniczenia w zgięciu grzbietowym stopy lub nadmierna sztywność łydki,
- obserwujesz koślawość kolan lub zapadającą się stopę.
Fizjoterapia może:
- zmniejszyć napięcie mięśnia trójgłowego łydki,
- poprawić pracę ścięgna Achillesa i ruchomość stawu skokowego,
- skorygować obciążenie stopy i doradzić w doborze wkładek,
- przyspieszyć powrót do aktywności i skrócić czas dolegliwości.
Co daje terapia manualna?
Typowe techniki stosowane przy chorobie Sever’a:
- mobilizacja ścięgna Achillesa,
- praca na powięzi i mięśniach łydki,
- poprawa ruchu kości piętowej,
- korekcja ustawienia stopy i miednicy,
- edukacja rodzica i dziecka dotycząca stopniowego powrotu do biegania.
Celem terapii jest zmniejszenie napięcia, poprawa biomechaniki i przyspieszenie gojenia.
Czy wkładki pomagają?
Wkładki mogą być pomocne, ale nie zawsze są konieczne. Są przydatne, gdy:
- dziecko ma obniżone łuki stopy,
- stopa zapada się do środka (pronacja),
- jedna noga jest silniej obciążana,
- treningi odbywają się na twardym podłożu.
Jeśli główną przyczyną jest przeciążenie łydki i ścięgna, kluczowa jest terapia i kontrolowany powrót do aktywności — wkładki mogą wtedy pełnić rolę wspomagającą.
Jak stopniowo wracać do treningu?
- ból 0–2/10 przy chodzeniu → można wprowadzić lekkie truchty,
- ból 0–3/10 przy truchcie → dodać krótkie, lekkie sprinty,
- brak bólu następnego dnia → stopniowy powrót do pełnych zajęć.
Zbyt szybki powrót do pełnej intensywności zwiększa ryzyko nawrotu.
Podsumowanie
Ból pięty u dzieci w wieku szkolnym najczęściej to choroba Sever’a — przeciążenie, które ustępuje przy mądrym postępowaniu. W wielu przypadkach wystarczy zmniejszenie obciążeń i czas. Gdy dolegliwości utrzymują się, nasilają się lub dzieciaczka ograniczają w codziennym funkcjonowaniu, warto rozważyć fizjoterapię manualną — Active Spine – terapie pomagają skrócić czas leczenia i przywrócić komfort ruchu.
