Kolano skoczka: przyczyny, objawy i metody leczenia
Kolano skoczka, czyli tendinopatia ścięgna rzepki, to przewlekłe przeciążeniowe schorzenie występujące najczęściej u osób aktywnych fizycznie — zwłaszcza w sportach z intensywnymi skokami i lądowaniami. Charakteryzuje się bólem przedniej części kolana nasilającym się podczas aktywności. Poniżej przedstawiamy przyczyny, typowe objawy, sposób diagnostyki oraz możliwości leczenia i profilaktyki.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Mechanizm urazu
Schodzenie kolana skoczka wynika z przeciążenia ścięgna rzepki i jego przewlekłych mikrourazów prowadzących do zmian degeneracyjnych. Powtarzające się siły ściskające i rozciągające ścięgno powodują lokalne zaburzenia struktury i bólu.
Czynniki ryzyka
- Intensywna aktywność sportowa z elementami skoków (np. koszykówka, siatkówka).
- Niewłaściwa technika treningowa i nagłe zwiększenie obciążeń.
- Brak odpowiedniej rozgrzewki i regeneracji.
- Słaba siła mięśniowa (szczególnie mięśni czworogłowych uda).
- Ograniczona elastyczność mięśni nóg.
- Niewłaściwe obuwie sportowe, nie zapewniające amortyzacji i wsparcia.
Objawy
- Główny objaw: ból w dolnej części kolana, tuż poniżej rzepki.
- Ból nasilający się podczas biegania, skakania, skoków, wchodzenia po schodach lub przy lądowaniach.
- Ból po intensywnym wysiłku, czasem obecny w spoczynku.
- Uczucie sztywności i ograniczenie zakresu ruchu stawu kolanowego.
- Miejscowa tkliwość przy ucisku ścięgna rzepki.
Diagnostyka
Rozpoznanie opiera się na rzetelnym wywiadzie i badaniu fizykalnym. Lekarz lub fizjoterapeuta ocenia lokalizację bólu, objawy funkcjonalne oraz wykonywane aktywności treningowe.
Badania obrazowe
- USG — ocena struktury ścięgna, obrzęku i neowaskularyzacji.
- Rezonans magnetyczny (MRI) — w wątpliwych przypadkach lub przy podejrzeniu współistniejących zmian.
Leczenie
Postępowanie zachowawcze (pierwszy etap)
- Odpoczynek od czynności wywołujących ból i modyfikacja obciążenia treningowego.
- Stosowanie zimnych okładów w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych i obrzęku.
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne — zgodnie z zaleceniami lekarza.
Fizjoterapia
- Ćwiczenia ekscentryczne i wzmacniające mięsień czworogłowy uda.
- Praca nad mobilnością i elastycznością mięśni kulszowo‑goleniowych i łydki.
- Trening kontroli ruchu, korekta techniki oraz stopniowy powrót do aktywności.
Metody zaawansowane
- Manipulacja powięzi — uzupełnienie terapii manualnej.
- Terapia falą uderzeniową — stymulacja regeneracji ścięgna.
- Iniekcje z osocza bogatopłytkowego (PRP) — w wybranych przypadkach przewlekłych zmian.
- Interwencja chirurgiczna — rozważana przy uporczywych dolegliwościach, które nie reagują na leczenie zachowawcze.
Zapobieganie
- Stopniowe zwiększanie obciążeń treningowych i właściwe planowanie regeneracji.
- Prawidłowa technika ćwiczeń i korekta błędów ruchowych.
- Regularne ćwiczenia wzmacniające i rozciągające mięśnie nóg.
- Dopasowane obuwie sportowe zapewniające amortyzację i stabilizację.
- Wczesna reakcja na dolegliwości — modyfikacja aktywności przy pierwszych objawach.
Podsumowanie
Kolano skoczka to przewlekłe przeciążeniowe schorzenie ścięgna rzepki, które może ograniczać aktywność. Wczesna diagnoza i kompleksowe leczenie (modyfikacja obciążenia, fizjoterapia i, w razie potrzeby, metody zaawansowane) zwiększają szanse na pełny powrót do aktywności. W przypadku objawów warto skonsultować się ze specjalistą fizjoterapii lub lekarzem ortopedą.
