Zamrożony bark — kompleksowy przegląd i leczenie
Zamrożony bark, zwany także zespołem zamrożonego barku (ZZB), to schorzenie prowadzące do bólu i istotnego ograniczenia ruchomości stawu barkowego. Dotyczy około 2–5% populacji i występuje częściej u kobiet.
Budowa stawu barkowego
Kompleks barkowy składa się z kilku elementów anatomicznych — trzech stawów "prawdziwych" i jednego rzekomego — które razem zapewniają dużą ruchomość, ale też predysponują do dysfunkcji i przeciążeń.
Co to jest zamrożony bark?
To stan, w którym występuje przewlekły, patologiczny proces zapalny torebki stawowej i więzadeł prowadzący do ich obkurczenia (zwłóknienia) i znacznego ograniczenia zakresu ruchu w stawie barkowym.
Fazy zamrożonego barku
- Faza pierwsza — ból i początek zapalenia: występuje zapalenie, pojawia się ból i stopniowe ograniczenie ruchomości.
- Faza druga — narastające sztywność i ból: nasilony ból oraz dalsze ograniczenie zakresu ruchu.
- Faza trzecia — pełne „zamrożenie”: ruchomość jest znacznie ograniczona, ból zwykle maleje.
- Faza czwarta — odtajanie: ból ustępuje, ruchomość stopniowo powraca; pełne wyzdrowienie może trwać nawet 2–3 lata.
Objawy
- Ograniczenie ruchomości w porównaniu z drugim barkiem — zwłaszcza rotacja zewnętrzna, odwiedzenie i rotacja wewnętrzna.
- Stały ból barku utrzymujący się powyżej 2 tygodni.
- Ból podczas leżenia na chorym barku.
- Ostre kłucia lub ból na końcu zakresu ruchu.
Fizjoterapia przy zamrożonym barku
Podejście terapeutyczne
Leczenie ZZB jest wielokierunkowe — obejmuje opiekę fizjoterapeutyczną, ortopedyczną, a czasem wsparcie dietetyczne. Głównymi celami fizjoterapii są zmniejszenie bólu, zachowanie i stopniowe przywrócenie ruchomości oraz poprawa kontroli ruchowej barku. Kluczowe jest aktywne zaangażowanie pacjenta i regularna rehabilitacja.
Metody stosowane w terapii
- terapia manualna i techniki mobilizacji stawu,
- trening zakresu ruchu (ROM) i ćwiczenia kontrolne,
- terapie ukierunkowane na redukcję napięcia tkanek miękkich.
Manipulacja powięzi
Manipulacja powięzi jest ważnym elementem terapii zamrożonego barku. Technika ta koncentruje się na poprawie elastyczności i przesuwalności powięzi — tkanki łącznej otaczającej mięśnie i stawy. Poprzez precyzyjne techniki ucisku, rozciągania i masażu terapeuci redukują napięcie oraz zwłóknienia powięzi, co może przyspieszyć przywracanie zakresu ruchu i zmniejszenie bólu.
Leczenie — co obejmuje
- terapię manualną ukierunkowaną na zwiększenie elastyczności tkanek,
- program ćwiczeń zakresu ruchu i ćwiczeń wzmacniających stabilizację barku,
- edukację pacjenta i samodzielne ćwiczenia domowe — regularność jest kluczowa.
Domowe ćwiczenia
- Sleepers Stretch: delikatne rozciąganie rotacji wewnętrznej stawu ramiennego.
- Cross‑body Stretch: rozciąganie tylnej części stawu ramiennego poprzez przyciąganie ramienia w poprzek tułowia.
Podsumowanie
Zamrożony bark to złożona jednostka chorobowa wymagająca kompleksowego podejścia terapeutycznego. Wczesna diagnoza, konsekwentna rehabilitacja i techniki takie jak manipulacja powięzi zwiększają szansę na odzyskanie funkcji barku i skrócenie czasu rekonwalescencji.
