Zespół de Quervaina – ćwiczenia, odciążenie i leczenie zachowawcze
Ból po stronie kciuka, nasilający się przy chwytaniu, otwieraniu słoików, pisaniu na telefonie czy podnoszeniu dziecka — to typowy objaw zespołu de Quervaina, czyli zapalenia pochewek ścięgnistych nadgarstka. To schorzenie często występuje u osób intensywnie używających dłoni: od młodych mam po informatyków i trenerów. Dobra wiadomość: w większości przypadków można je skutecznie leczyć bez operacji, stosując terapię manualną, odciążenie i odpowiednio dobrane ćwiczenia.
Co to jest zespół de Quervaina
Zespół de Quervaina to stan zapalny pochewek ścięgnistych dwóch mięśni kciuka — prostownika krótkiego kciuka i odwodziciela długiego kciuka. Ścięgna te przechodzą przez wąski kanał po stronie nadgarstka; przy nadmiernym obciążeniu lub powtarzalnych ruchach dochodzi do tarcia, podrażnienia i obrzęku. W efekcie ścięgna mają utrudniony ślizg w pochewce — pojawiają się ból, sztywność i osłabienie siły chwytu.
Objawy
- Ból po stronie kciuka i nadgarstka, nasilający się przy odwodzeniu kciuka.
- Tkliwość i obrzęk u podstawy kciuka.
- Trudność w chwytaniu i podnoszeniu przedmiotów.
- Uczucie „zaciągania” lub przeskakiwania podczas ruchu kciuka.
- W zaawansowanych przypadkach: promieniowanie bólu do przedramienia.
Kto jest najbardziej narażony
- Osoby spędzające dużo czasu z telefonem lub pracujące przy klawiaturze.
- Młode mamy (tzw. „kciuk matki”) — częste podnoszenie dziecka.
- Muzycy, graficy, fizjoterapeuci i inni wykonujący precyzyjne czynności ręką.
- Osoby trenujące siłowo bez odpowiedniego odciążenia nadgarstka.
- Sportowcy uprawiający tenis, crossfit, wspinaczkę i podobne dyscypliny.
Dlaczego ból się utrzymuje
Problemem nie jest wyłącznie zapalenie, lecz brak równowagi w obciążeniu dłoni. Powtarzalne ruchy w jednej płaszczyźnie powodują przeciążenie ścięgien, a napięta powięź przedramienia ogranicza ich ślizg. Długotrwała praca z zaciśniętym kciukiem (np. trzymanie telefonu, myszki) utrwala szkodliwy wzorzec ruchowy, co przedłuża dolegliwości.
Leczenie zachowawcze — bez skalpela i bez urządzeń
1. Odciążenie i zmiana nawyków
- Unikaj odwodzenia kciuka pod obciążeniem (np. podnoszenia ciężkich przedmiotów przy kciuku odchylonym na zewnątrz).
- Trzymaj telefon oburącz, zamiast opierać go na jednym kciuku.
- Zmieniaj sposób chwytu w pracy i rób przerwy co 30–60 minut.
Czasowe unieruchomienie (np. elastyczną opaską lub ortezą) może przynieść ulgę, ale nie zastępuje aktywnej terapii i ćwiczeń.
2. Terapia manualna
W Active Spine leczenie zespołu de Quervaina koncentruje się na manualnej pracy z całym łańcuchem mięśniowo‑powięziowym kończyny górnej — nie tylko nad bolesnym miejscem. Kompleksowe podejście zwiększa skuteczność i zapobiega nawrotom.
Podczas terapii:
- uwalniamy napięcia w mięśniach i powięziach przedramienia,
- poprawiamy ślizg ścięgien w kanale nadgarstka,
- odblokowujemy staw promieniowo‑nadgarstkowy,
- pracujemy na przyczepach mięśni kciuka, by zmniejszyć tarcie i stan zapalny,
- uczymy pacjenta prostych technik automasażu i rozluźniania.
Efektem jest zmniejszenie bólu, poprawa ruchomości i siły chwytu, często już po kilku sesjach.
Co NIE pomaga
- ❌ Tylko okłady lub maści — łagodzą objawy, ale nie usuwają przyczyny.
- ❌ Długotrwałe unieruchomienie — może pogłębić sztywność i osłabić ścięgna.
- ❌ Zbyt szybki powrót do treningu bez odbudowy siły i poprawy ślizgu ścięgien.
Kiedy zgłosić się do specjalisty
- Ból utrzymuje się ponad 2–3 tygodnie mimo odpoczynku.
- Kciuk „zaskakuje” lub przeskakuje przy ruchu.
- Pojawia się wyraźny obrzęk i ograniczenie ruchomości dłoni.
- Masz trudność z trzymaniem przedmiotów lub wykonywaniem codziennych czynności.
W takich sytuacjach warto umówić się do terapeuty manualnego, który oceni zakres ruchu, zidentyfikuje przyczyny przeciążenia i opracuje plan terapii.
Podsumowanie
Zespół de Quervaina to częste, ale zazwyczaj odwracalne przeciążenie ścięgien kciuka. Najlepsze wyniki przynosi połączenie terapii manualnej, celowanych ćwiczeń oraz zmiany nawyków ruchowych. Nie chodzi o rezygnację z aktywności, lecz o przywrócenie dłoni naturalnego rytmu pracy.
W Active Spine pomagamy odzyskać pełną funkcję dłoni bez bólu — manualnie i z indywidualnym podejściem do każdego pacjenta. Ważna jest nie tylko chwilowa ulga, lecz trwały powrót do codziennych czynności.
